Speleologia

Do Szczyrku lubią zaglądać speleolodzy. Wokół znajduje się wszak kilka godnych uwagi jaskiń.

Za najpiękniejszą uważana jest Jaskinia w Trzech Kopcach znajdująca się na północ od Szczyrku, nieopodal szczytu Trzy Kopce (1080). Jej długość sięga 900 m. Ma ona postać labiryntu, w którym znajduje się kilka sporych sal.

Inną, słynną jaskinią jest Jaskinia Malinowska, nazywana też Ondraszkową Jamą, jako że według legendy miał się w niej ukrywać zbójnik Ondraszek. Znajduje się ona przy czerwonym szlaku turystycznym pomiędzy Malinowem (1117) a Malinowską Skałą i mierzy ok. 215 m długości. Okresowo, w jej ciemnym wnętrzu pojawia się jeziorko.

W pobliżu Przełęczy Salmopolskiej, po prawej stronie drogi do Wisły mieści się wejście do Jaskini Salmopolskiej o długich na 84 m korytarzach. Składa się ona z kilku mniejszych sal, w których w czasie roztopów obserwuje się przepływ wody.

Wszystkie te jaskinie stanowią pomniki przyrody nieożywionej. Mówi się o nich, że są „pseudo-krasowe”, czyli, że powstały na skutek procesów innych niż proces krasowienia skał rozpuszczalnych, np. w wyniku obrywania i obsuwania bloków piaskowcowych. W ich wnętrzach panuje specyficzny mikroklimat, z powodu braku światła nie występują rośliny zielone, można za to spotkać rozmaite porosty i glony, a wśród przedstawicieli flory pajęczaki i nietoperze.